Ürojinekoloji • Pelvik taban sağlığı

İdrar Kaçırma Kadınlarda Neden Olur ve Nasıl Tedavi Edilir?

İdrar kaçırma yaygın olsa da “yaşın doğal sonucu” değildir. Kaçırmanın türünü ve eşlik eden nedenleri belirlemek, doğru tedaviyi seçmenin temelidir.

İdrar kaçırmanın başlıca türleri

Stres tipi

Öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz veya ağırlık kaldırma sırasında kaçırma görülür.

Sıkışma tipi

Aniden gelen güçlü idrar hissiyle tuvalete yetişemeden kaçırma olabilir; sık idrara çıkma eşlik edebilir.

Karışık tip

Stres ve sıkışma tipi belirtiler birlikte bulunur. Tedavi en baskın yakınmaya göre planlanır.

Hangi durumlar etkili olabilir?

Gebelik ve doğum, yaşla birlikte dokulardaki değişimler, menopoz, fazla kilo, kronik öksürük, kabızlık, pelvik cerrahiler, bazı ilaçlar ve nörolojik hastalıklar idrar kontrolünü etkileyebilir. İdrar yolu enfeksiyonu gibi geçici nedenler de benzer yakınmalar yapabilir.

Her kaçırma aynı değildir

“Tek bir ameliyat herkese iyi gelir” yaklaşımı doğru değildir. Sıkışma tipinde kullanılan yöntemler ile stres tipi kaçırmada kullanılan yöntemler farklıdır.

Değerlendirmede neler yapılır?

Ayrıntılı öykü

Kaçırmanın zamanı, miktarı, tetikleyicileri, sıvı tüketimi ve kullanılan ilaçlar sorgulanır.

Muayene ve temel testler

Pelvik taban, sarkma bulguları ve idrar yolu enfeksiyonu değerlendirilir.

Gerekirse ileri inceleme

Mesane günlüğü, ultrason veya ürodinami seçilmiş hastalarda kullanılabilir.

Tedavi seçenekleri

Yaşam tarzı:Kilo yönetimi, kabızlık ve kronik öksürüğün tedavisi, kafein düzenlemesi ve uygun sıvı planı yararlı olabilir.

Mesane eğitimi:Özellikle sıkışma tipinde tuvalet aralıklarının planlı şekilde düzenlenmesine yardımcı olur.

Pelvik taban rehabilitasyonu:Doğru kasların uzman eşliğinde çalıştırılması, biofeedback ve kişisel egzersiz programı uygulanabilir.

İlaç ve cihazlar:Sıkışma tipinde ilaçlar; bazı stres tipi olgularda vajinal destek cihazları düşünülebilir.

Cerrahi:Uygun seçilmiş stres tipi kaçırma hastalarında askı ameliyatları gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Kegel egzersizi kişiye özel öğretilmelidir. Yanlış kasları çalıştırmak yararı azaltabilir; idrar yaparken akımı tekrar tekrar durdurmak egzersiz yöntemi olarak önerilmez.

Ne zaman gecikmeden başvurulmalı?

İdrarda kan
Ateş, yan ağrısı veya şiddetli idrar yanması
Mesaneyi boşaltamama
Ani başlayan kaçırmayla birlikte bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma
Pelvik cerrahi sonrası sürekli kaçak

Sık sorulan sorular

Doğum yapan her kadında kaçırma olur mu?

Hayır. Doğum bir risk etkenidir ancak tek neden değildir; hiç doğum yapmamış kadınlarda da görülebilir.

Su içmeyi azaltmak çözüm müdür?

Aşırı sıvı yakınmaları artırabilir; ancak gereğinden az içmek idrarı yoğunlaştırıp mesaneyi rahatsız edebilir. Kişisel plan yapılmalıdır.

Kaynak notu

İçerik ACOG’un kadınlarda idrar kaçırma türleri, yaşam tarzı, pelvik taban tedavileri ve cerrahi seçeneklerine ilişkin hasta bilgilendirmeleri temel alınarak hazırlanmıştır.